# Reel Getiri Hesaplama

> Reel getiri hesaplama formülü ile alım gücünü ölçün. Reel getiri hesaplama örnekleriyle yıllık kazancı ve enflasyonu karşılaştırın.

- Kategori: [Yatırım, Döviz ve Altın](https://toolbrio.com/kategori/yatirim-doviz-altin/index.md)
- Alt kategori: Birikim ve yatırım
- Son güncelleme: 2026-09-07
- Etkileşimli araç: [https://toolbrio.com/reel-getiri-hesaplama/](https://toolbrio.com/reel-getiri-hesaplama/)

200.000 TL'nin 290.000 TL'ye çıkması %45 nominal kazançtır. Aynı dönemde fiyatlar %30 artmışsa paranın başlangıçtaki alım gücüne göre değeri **223.076,92 TL** olur. Reel kazanç 90.000 TL değil, başlangıç dönemi fiyatlarıyla **23.076,92 TL, yani yaklaşık %11,54** düzeyindedir.

Reel getiri hesaplama, tutardaki değişimi fiyatlardaki değişimden arındırır. Forma bu örnek için dönem getirisi 45, enflasyon 30 yazılır. Araç yüzde sonucu verir; yukarıdaki TL karşılıkları, sonucu anlamak için ayrıca hesaplanmıştır.

## İki oranı çıkarmak neden tam sonucu vermez?

**Reel getiri (%) = [(1 + dönem getirisi / 100) / (1 + dönem enflasyonu / 100) − 1] × 100**

Örnekte 1,45 / 1,30 − 1 = 0,1153846 bulunur. Yüzdeye çevrilince sonuç %11,538462'dir. Bölme işlemi, büyüyen paranın yükselen fiyatlarla ne kadar mal ve hizmet alabileceğini ölçer. [St. Louis Fed'in açıkladığı tam ilişki](https://fredblog.stlouisfed.org/2022/05/constructing-ex-ante-real-interest-rates-on-fred/) de bu oranı kullanır; nominal getiri eksi enflasyon yaklaşımı düşük oranlarda yaklaşık sonuç verir.

| Dönem getirisi |  | Enflasyon |  | İki oran arasındaki fark |  | Tam reel getiri |

| %5 |  | %3 |  | 2 yüzde puan |  | %1,94 |

| %45 |  | %30 |  | 15 yüzde puan |  | %11,54 |

| %80 |  | %50 |  | 30 yüzde puan |  | %20,00 |

Yüksek oranlı örnekte basit çıkarma ile bulunan 30, alım gücündeki %20 artışı olduğundan büyük gösterir. Yüzde puan farkı ile reel getiri yüzdesi farklı ölçülerdir. Formda %45 için 45 yazın; 0,45 girmek yalnız %0,45 getiri anlamına gelir.

## Artan bakiyeye rağmen reel kayıp olabilir

Getiri enflasyonun üzerindeyse reel sonuç pozitif, eşitse sıfır, altındaysa negatiftir. Sıfır reel getiri, seçtiğiniz fiyat endeksine göre başlangıçtaki alım gücünün korunduğunu gösterir.

| Aynı dönemdeki durum |  | Forma girilen getiri / enflasyon |  | Reel sonuç |

| Para artıyor, fiyatlara yetişemiyor |  | %20 / %30 |  | Yaklaşık %7,69 kayıp |

| Para ile fiyatlar aynı oranda artıyor |  | %30 / %30 |  | %0 |

| Para miktarı değişmiyor |  | %0 / %30 |  | Yaklaşık %23,08 kayıp |

| Fiyatlar paradan daha hızlı düşüyor |  | -%2 / -%5 |  | Yaklaşık %3,16 artış |

Son satır deflasyon, yani genel fiyat düşüşü örneğidir. Nominal kayıp olmasına rağmen fiyatlar daha fazla düştüğü için alım gücü artar. Negatif oranları eksi işaretiyle yazabilirsiniz.

Reel sonuç seçilen endekse bağlıdır. [Avrupa Merkez Bankası'nın enflasyon açıklamasında](https://www.ecb.europa.eu/ecb-and-you/explainers/tell-me-more/html/what_is_inflation.en.html) genel sepet ile hanelerin farklı harcama alışkanlıkları ayrılır. Konut, ulaşım veya eğitim harcamanızın ağırlığı genel sepetten farklıysa kişisel alım gücü değişiminiz de farklı olabilir.

## Yıllık getiri için hangi enflasyon oranı kullanılmalı?

İki girdinin başlangıç ve bitiş dönemi aynı olmalıdır. Bir yıllık yatırım getirisiyle o yılın enflasyonunu, üç aylık getiriyle aynı üç ayın toplam enflasyonunu eşleştirin. Bankanın ilan ettiği yıllık faiz oranı, üç ayda elde ettiğiniz getiri oranı değildir.

[TCMB'nin tüketici fiyatları tablosu](https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB%2BTR/Main%2BMenu/Istatistikler/Enflasyon%2BVerileri/Tuketici%2BFiyatlari%20), TÜİK verilerini aylık ve yıllık değişim olarak ayrı sütunlarda sunar. Yıllık reel getiri için, yatırım döneminizle eşleşen yıllık değişimi seçin. İki tarih arasındaki fiyat artışını ölçerken “on iki aylık ortalamalara göre değişim” ile dönem başı ve sonu arasındaki değişimi karıştırmayın.

Elinizde endeks değerleri varsa dönem enflasyonu **(dönem sonu endeksi / dönem başı endeksi − 1) × 100** ile bulunur. Değerler aynı endeks serisinden ve karşılaştırılabilir temelde olmalıdır. Aylık oranlardan ilerliyorsanız değişimleri toplamak yerine çarpanlarını birleştirin.

Örneğin üç ayın her birinde %2 fiyat artışı varsa üç aylık enflasyon **(1,02 × 1,02 × 1,02 − 1) × 100 = %6,1208** olur. Bu üç ayda yatırım getirisi %10 ise forma 10 ve 6,1208 girilir; reel sonuç yaklaşık **%3,66** çıkar. Bu, üç aylık sonuçtur. Araç süre bilgisi almadığı için sonucu kendiliğinden yıllıklandırmaz ve TÜFE verisini otomatik getirmez.

## Getiri alanına brüt oran mı, net oran mı yazılır?

Kendi yatırımınızın alım gücünü ölçerken vergi ve masraflardan sonra kalan dönem getirisini kullanın. Araçta kesinti alanı yoktur. Enflasyon düzeltmesi, daha önce hesaba katmadığınız bir vergiyi veya komisyonu kendiliğinden düşürmez.

Dönem boyunca para ekleme veya çekme yoksa net dönem getirisi, **(dönem sonundaki toplam net değer / başlangıçta yatırılan toplam tutar − 1) × 100** olarak hazırlanabilir. Dönem sonunda ayrıca alınan ve bakiyede görünmeyen gelirleri de toplam değere ekleyin; bakiyeye zaten dahil edilmiş bir ödemeyi ikinci kez saymayın.

Örneğin 200.000 TL yatırım 80.000 TL brüt kazanç sağlasın ve bu kazançtan toplam 12.000 TL kesinti yapılsın. Başka hareket yoksa net son değer 268.000 TL, net dönem getirisi **%34** olur. Aynı dönemin enflasyonu %30 iken forma 34 girildiğinde reel getiri **%3,08**, brüt 40 girildiğinde %7,69 çıkar. Aradaki fark, aynı yatırımı kesintilerden önce ve sonra değerlendirmenizden kaynaklanır.

Düzenli para eklenen bir portföyde bakiye artışının tamamını kazanç saymayın. Her katkının ne zaman yatırıldığı da önemlidir; iki alanlı bu araç nakit hareketlerinden yatırım performansı hesaplamaz.

## Tahvilde yalnız kupon oranını kullanmak yeterli mi?

Kupon ödemesi, tahvilin toplam dönem getirisinin yalnız bir parçasıdır. Alış ve satış fiyatı arasındaki değişim de hesaba girer. [FINRA'nın tahvil getiri açıklaması](https://www.finra.org/investors/insights/bond-yield-return), toplam kazançta tahvilin son değeri, kuponlar, varsa yeniden yatırım kazancı, vergi ve işlem giderlerini birlikte ele alır.

100.000 TL'ye alınan bir tahvilin bir yıl sonunda 102.000 TL'ye satıldığını ve aynı tarihte 12.000 TL kupon ödendiğini varsayalım. Örnekte vergi ve masraf yoktur. Toplam 114.000 TL tahsilat, **(114.000 / 100.000 − 1) × 100 = %14** getiri demektir. Yıllık enflasyon %10 ise reel getiri **%3,64** olur.

Burada kuponun dönem sonunda alınması hesabı sadeleştirir. Daha önce ödenen kuponların hangi tarihte ve hangi oranla yeniden değerlendirildiği farklı bir toplam oluşturabilir. Araç tahvil fiyatı, kupon takvimi veya vadeye kadar getiri hesaplamaz; hazırladığınız toplam dönem oranını enflasyondan arındırır. Döviz cinsinden bir tahvilin Türkiye'deki alım gücünü incelerken başlangıç ve son değeri aynı para biriminde belirleyin; kur değişimini dışarıda bırakılmış bir döviz getirisini doğrudan TL hesabı saymayın.

## İki yıllık sonuç ile yıllıklandırılmış sonuç farklıdır

Yatırım iki yılın her birinde %20 büyümüşse birikimli nominal getiri %44'tür. Fiyatlar da her yıl %10 artmışsa iki yıllık enflasyon %21 olur. Araçta 44 ve 21 girdileri **%19,01 iki yıllık reel getiri** verir.

Yıllık eşdeğer reel getiri ayrıca **[(1 + 0,19008264)1/2 − 1] × 100 ≈ %9,09** olarak hesaplanır. İki yıllık toplamı ikiye bölmek %9,50 verir ve bileşik ilişkiyi korumaz. [FINRA'nın yıllıklandırma açıklaması](https://www.finra.org/investors/insights/investment-returns) da basit aritmetik ortalama ile bileşik yıllık getiriyi ayırır.

Gerçekleşmiş getiri ve enflasyon, geçmişteki alım gücü değişimini gösterir. Beklediğiniz oranları girerseniz yalnızca o varsayımların sonucunu görürsünüz; hesap gelecekteki enflasyonu veya yatırım getirisini tahmin etmez.

## Sık sorulan sorular

### %30 enflasyonda %5 reel getiri için nominal getiri kaç olmalı?

Kesintilerden sonraki nominal getiri, (1 + 0,05) × (1 + 0,30) − 1 = 0,365, yani %36,5 olmalıdır. Bu bir hedef hesabıdır; yatırımın bu getiriyi sağlayacağını göstermez. Araç hedef oranı tersine çözmez, 36,5 ve 30 girerek %5 sonucunu kontrol edebilirsiniz.

### Yatırımın tamamını kaybetme durumunu hesaplayabilir miyim?

Mevcut form -%100 dönem getirisini kabul etmez; alt giriş sınırı -%99,99'dur. Oysa yatırım tamamen sıfırlanmışsa, enflasyon -%100'ün üzerindeyken matematiksel reel sonuç da -%100'dür. Enflasyonun -%100 olması ise farklıdır: formülde sıfıra bölme yarattığından hesap tanımsızdır.