Finalden Kaç Almalıyım

Finalden kaç almanız gerektiği, vize notunuz kadar dersin ağırlıklarına ve hedef ortalamanıza bağlıdır. Vize %40, final %60 ve hedef ortalama 60 olduğunda, vizeden 20 alan birinin finalde 86,666...; vizeden 40 alan birinin 73,333... puana ulaşması gerekir. Sınav notları yalnız tam sayı veriliyorsa bunlar sırasıyla 87 ve 74 olur. Bu örnekte minimum final barajı 50 kabul edilmiştir.

Önce dersin dört bilgisini netleştirin

Forma vize notunu, vizenin yüzde ağırlığını, ulaşmak istediğiniz ortalamayı ve varsa minimum final barajını girin. %40 için ağırlık alanına 40 yazılır; 0,40 yazarsanız vizeyi yalnız %0,40 etkili saymış olursunuz. Finalin ağırlığı kalan yüzdedir, ayrıca girilmez. Başlangıçtaki 60 vize, %40 ağırlık, 70 hedef ve 0 baraj değerleri kendi dersinizin kuralı olarak kabul edilmemelidir.

Hedef ortalama, dersin toplam puanında ulaşmak istediğiniz değerdir. Minimum final barajı ise ortalamanız yeterli olsa bile sınavın kendisinden almanız gereken alt puandır. Baraj olmadığını biliyorsanız 0 girin; boş bırakmakla sıfır girmek aynı işlem değildir. Araç her seferinde bir dersi hesaplar. Birden fazla finaliniz varsa her dersin notunu ve değerlendirme oranını ayrı kullanın.

Harf notu hedefliyorsanız önce dersinizde o harfin nasıl belirlendiğini kontrol edin. Örneğin İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Bağıl Değerlendirme Yönergesi, final alt limitini ve ham başarı puanını ayrı tanımlar; bağıl değerlendirmede sınıfın puanları da kullanılır. Bu nedenle hedef alanına 60 yazmak kendiliğinden belirli bir harf notu veya kesin geçme sonucu vermez. Devam ve sınav hakkı koşulları da bu formdaki dört sayıyla belirlenmez.

Gereken final nasıl bulunur?

Vize ağırlığının ondalık karşılığına w dersek, ders ortalaması vize × w + final × (1 − w) olur. Hedefe ulaşmak için bu eşitlikte finali yalnız bırakırız:

Formüle göre gereken final = (hedef ortalama − vize × w) ÷ (1 − w)

Örneğin vize 60, ağırlık %40 ve hedef 70 ise vizenin katkısı 24 puandır. Hedefe kalan 46 puanı final sağlamalıdır: 46 ÷ 0,60 = 76,666... Sonuç alanında 76,666667 görünür; araç bunu otomatik olarak 77'ye yükseltmez.

Ardından formül sonucu, minimum final barajı ve 0 karşılaştırılır. Büyük sonuç alanında bu üç değerin en yükseği gösterilir. Altındaki “Formüle göre gereken not” satırı ise baraj uygulanmadan önceki hesabı gösterir. Vize 100, ağırlık %40, hedef 50 ve final barajı 50 için formül 16,666... üretir, fakat kullanılacak alt sınır 50'dir. Vizenin yüksek olması sınav barajını düşürmez.

Vize notuna göre final tablosu: hedef 60

Aşağıdaki karşılaştırmanın tamamında vize %40, final %60, hedef ortalama 60 ve final barajı 50 kullanılmıştır. Bu, hesaplamayı karşılaştırmak için seçilmiş bir senaryodur; her üniversitenin geçme kuralı değildir. Ondalıklı sütunda tekrarlayan basamaklar üç noktayla belirtilmiştir. Tam sayı sütunu, ortalama için ayrıca yuvarlama uygulanmadığında hedefi sağlayan en düşük tam sınav notudur.

Tabloyu başka bir ağırlığa taşımayın. Vize 20 ve hedef 60 aynı kaldığında, vize ağırlığı %30 ise gereken final 77,142857... olur; %50 ise 100'e çıkar. Minimum final barajı bu üç örnekte de 50'dir. Düşük vize notunun toplam puandaki etkisi arttıkça finalde telafi edilmesi gereken miktar büyür.

66,666... sonucu için 66 mı, 67 mi?

Vize 50 ve %40/%60 ağırlıklarla finalden 66 almak ortalamayı 59,6 yapar. Final 67 olursa ortalama 60,2 olur. Dolayısıyla ham ortalama hedefi 60 iken tam sayı sınav notlarında 67 gerekir. Sınav notu iki ondalıkla verilebiliyorsa 66,67 yeterlidir: ortalama 60,002 olur. 66,66 ise 59,996 üretir ve ham hesapta hedefin altında kalır.

Buradaki yukarı yuvarlama, hedefi sağlayan sınav notunu seçmek içindir. Üniversitenin dönem sonu puanını yuvarlama veya harf notuna dönüştürme işlemiyle aynı şey değildir. Açıklanan sınav puanının toplam ortalamaya etkisini vize final hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.

Vizeden sıfır almak ve vizeye girmemek

Vize notu gerçekten 0 olarak değerlendiriliyorsa sıfır girerek hesap yapabilirsiniz. Yukarıdaki %40/%60 senaryosunda final 100 olunca ortalama tam 60'tır. Hedefi 70'e yükseltirseniz gereken final 116,666... olur; bu ağırlıklarla 100 üzerinden yapılan tek final sınavı hedefe yetmez.

Vizeye hiç girmediyseniz önce öğrenci bilgi sistemindeki durumunuzu ve mazeret sürecini öğrenin. Hesap alanına 0 yazmak, sınava katılmamanın bütün sonuçlarını temsil etmez. Örneğin KTÜ Kamu Yönetimi Bölümünün sınav açıklamaları, mazeret nedeniyle ara sınava giremeyen öğrenciler için ayrı bir başvuru ve karar süreci tanımlar. Sizin dersinizde telafi sınavı sonrası kullanılacak bir vize puanı varsa hesabı o puanla yenilemelisiniz.

Sonuç 100'ü aşıyorsa veya sıfıra iniyorsa

Gereken final tam 100 ise hedef puan üst sınırında mümkündür. Yalnız 100'den büyük bir sonuçta araç “Hedef mümkün değil” gösterir. Ulaşılabilecek en yüksek ortalamayı ayrıca vize × w + 100 × (1 − w) ile kontrol edebilirsiniz. Vize 20 ve ağırlık %50 iken final 100 olsa bile ortalama 60'tır. Bu koşullarda hedef 80 için formülün verdiği 140, mevcut hedef ile puan üst sınırının uyuşmadığını gösterir. Hedefi düşürerek başka bir senaryo kurmak, dersin resmî başarı şartlarını değiştirmez.

Ters uçta, vize 100, vize ağırlığı %80 ve hedef 50 olduğunda vize katkısı zaten 80'dir. Formül −150 verir; baraj 0 ise büyük sonuç 0'a sabitlenir. Barajı 50 yaparsanız sonuç 50 olur. 0 sonucu, final sınavına katılma zorunluluğunu kaldırmaz. Yalnızca girilen not formülünde hedeften eksik kalan puan olmadığını anlatır.

Vize ağırlığı %100 olduğunda finalin ortalamaya katkısı kalmaz; final notunu değiştirerek hedefe ulaşma hesabı yapılamaz. Bu nedenle araç vize ağırlığını 0 ile %99,99 arasında kabul eder. Vize, hedef ve baraj değerleri 0 ile 100 arasında olmalıdır.