KDV Hesaplama

KDV hesaplama, vergi hariç bedelden toplam fiyatı bulmak veya ödenen toplamın içindeki vergiyi ayırmak için yapılır. %20 KDV ile 1.000 TL vergi hariç fiyat, 1.200 TL toplam eder. Ters işlemde 1.200 TL’yi 1,20’ye bölerek 1.000 TL’ye ulaşırsınız. Toplamdan %20 çıkarmak aynı sonucu vermez; çünkü KDV oranı vergi hariç bedel üzerinden hesaplanır.

Girdiğiniz tutar KDV dahil mi, hariç mi?

“2.500 TL + KDV” biçimindeki bir teklifte 2.500 TL vergi hariç bedeldir. Araçta KDV hariç seçildiğinde bu tutara vergi eklenir. “KDV dahil 3.000 TL” yazan bir fiyat içinse KDV dahil seçilir ve toplamın içindeki vergi ayrılır. İki seçenekte de sonuç tablosu matrahı, KDV tutarını ve vergi dahil toplamı birlikte gösterir.

Matrah, verginin hesaplandığı tutardır. Bu araçta tek oranlı standart bir işlem için girilen veya toplamdan ayrıştırılan KDV hariç bedeli ifade eder. Faturadaki özel matrah uygulamalarını ya da başka vergileri otomatik belirlemez.

1. Tutarı yazın. Örneğin 1.250,50 biçimini kullanabilirsiniz.
2. Seçimi, bulmak istediğiniz sonuca göre değil, girdiğiniz tutarın niteliğine göre yapın.
3. İşleme ait KDV oranını seçin. Sonuç, ayrıca hesaplama düğmesine basmadan güncellenir.

KDV hesaplama formülü: hangi tutarı biliyorsunuz?

Aşağıdaki formüllerde r, yüzde olarak yazılan KDV oranıdır. %20 için r yerine 20 kullanılır. M vergi hariç matrahı, T vergi dahil toplamı, V ise yalnız KDV tutarını gösterir.

KDV dahil hesaplama formülü çarpma, KDV hariç hesaplama formülü bölme işlemidir. KDV dahilden hariç hesaplama sırasında bölen %1 için 1,01; %10 için 1,10; %20 için 1,20 olur. Bu yöntem “iç yüzde” veya toplamın içinden KDV ayırma olarak da bilinir.

KDV matrah hesaplama ile yalnız KDV’den matrah hesaplama farklı başlangıç bilgileri kullanır. Elinizdeki 500 TL, fiyat değil sadece vergi tutarıysa bunu aracın tutar alanına toplam fiyat gibi girmeyin. Önce tablonun son formülüyle matrahı bulun, ardından araçta hariç tutar olarak doğrulayın. Bu ters hesap için oran sıfırdan büyük olmalıdır; sıfır vergi tek başına matrahı göstermez.

%1, %10 ve %20 oranları sonucu nasıl değiştirir?

Genel KDV oranı %20’dir. İndirimli oran listelerinde yer alan işlemler için %1 veya %10 uygulanır. Hangi mal veya hizmetin hangi listeye girdiği, Gelir İdaresi Başkanlığının KDV oranları listesinde açıklanır. Araçtaki hazır oranlar ürün sınıflandırması yapmaz; oranı işlem türüne göre seçmeniz gerekir.

Tablonun son sütunu aynı ödeme tutarının, oran değiştikçe farklı matrah içerdiğini gösterir. Yalnız toplam fiyatı bilmek yeterli değildir; KDV hariç fiyat hesaplama için o fiyatın hangi oranı içerdiğini de bilmelisiniz.

Yüzde 20 KDV hesaplama neden yüzde 20 indirimle tersine çevrilmez?

1.200 TL’nin %20’si 240 TL’dir. Bu tutarı toplamdan çıkarmak 960 TL verir; oysa doğru KDV’siz fiyat 1.000 TL’dir. %20 vergi, 1.000 TL matrahın üzerine eklenmiş 200 TL’dir. Verginin 1.200 TL toplam içindeki payı 20 / 120, yani yaklaşık %16,67’dir. KDV dahil tutardan KDV hariç fiyat hesaplama yaparken yapılan en kritik ayrım budur.

Faturada farklı oranlar ve indirim varsa

Fatura KDV hesaplama işleminde farklı oranlı kalemleri önce ayırın. Örneğin %20 oran içeren 1.200 TL’lik bir kalem 1.000 TL matrah ve 200 TL vergi; %10 oran içeren 1.100 TL’lik ikinci kalem 1.000 TL matrah ve 100 TL vergi içerir. Toplam ödeme 2.300 TL, toplam matrah 2.000 TL, toplam KDV 300 TL olur.

2.300 TL’nin tamamını %20 seçerek ayrıştırmak bu faturayı doğru vermez. Araç bir seferde tek oranla çalıştığı için her kalemi veya aynı oranlı tutar grubunu ayrı hesaplayın, sonra sonuçları toplayın. Fatura numarası, müşteri bilgisi ya da çok satırlı belge üretimi bu hesabın parçası değildir.

Faturada gösterilen ve ticari uygulamaya uygun bir iskonto, gerekli koşulları taşıdığında KDV matrahına girmez. Bu koşullar GİB’in iskonto açıklamasında yer alır. Örneğin KDV hariç 2.000 TL bedelde böyle bir %10 indirim varsa matrah 1.800 TL olur. %20 KDV 360 TL, ödenecek toplam 2.160 TL’dir. Araca indirim sonrasındaki 1.800 TL’yi girin; araç iskontoyu ayrıca hesaplamaz.

Hesap makinesiyle ve Excel’de KDV hesaplama

Hesap makinesiyle KDV hesaplama için yüzde tuşuna ihtiyaç yoktur. KDV dahil fiyat hesaplamada 2500 × 1,20, dahil fiyattan hariç tutarı bulmada 3000 ÷ 1,20 işlemini yapabilirsiniz. Bu şekilde cihazların farklı yüzde tuşu davranışları sonucu etkilemez.

Excel KDV hesaplama formülü, oran hücresinin nasıl yazıldığına bağlıdır. A2 tutar, B2 oran olsun. B2’ye 20 yazmak ile 20% yazmak aynı hücre değeri değildir.

Hariç bedelden başlıyorsanız ilk satırdaki vergi sonucunu C2’ye, toplam için =A2+C2 formülünü D2’ye yazabilirsiniz. Dahil toplamdan başlıyorsanız ikinci satırdaki matrah sonucunu C2’ye, vergi için =A2-C2 formülünü D2’ye yazın. Örnekler iki ondalıklı para tutarları içindir.

Excel’in YUVARLA işlevi sayıyı belirtilen ondalık basamağa yuvarlar. İngilizce işlev adları kullanılan Excel’de karşılığı ROUND olur. Bölgesel ayara göre formülün bağımsız değişken ayırıcıları noktalı virgül yerine virgül olabilir. Oranı 20% olarak yazıp formülde tekrar 100’e bölmek, vergiyi olması gerekenin yüzde birine indirir.

Faturayla araç arasında 1 kuruş fark çıkarsa

Yuvarlamanın hangi aşamada yapıldığı sonucu etkileyebilir. Araçta KDV hariç 21,35 TL için %10 vergi 2,14 TL çıkar. Aynı tutardaki üç satırın vergisini ayrı ayrı bulup toplarsanız 2,14 × 3 = 6,42 TL elde edersiniz. Önce matrahları toplayıp 64,05 TL üzerinden tek hesap yaptığınızda ise vergi 6,41 TL olur.

Bu örnekte oran ve bedeller aynı olduğu halde toplama ile yuvarlamanın sırası değişmiştir. Bir kuruş fark gördüğünüzde ilk kontrol, faturanın vergiyi satır bazında mı yoksa aynı oranlı toplam üzerinden mi yuvarladığı olmalıdır. ToolBrio hariç tutardan hesaplarken önce vergiyi iki ondalığa yuvarlar; dahil tutardan ayırırken önce matrahı yuvarlar ve vergiyi toplamdan çıkararak bulur. Bu açıklama fatura düzenleme yöntemi seçme tavsiyesi değildir; iki hesabı aynı yöntemle karşılaştırmaya yarar.

Faturadaki KDV ile vergi dairesine ödenecek KDV aynı mı?

Tek faturanın KDV tutarı, işletmenin dönem sonunda ödeyeceği vergiyi tek başına göstermez. İndirim hakkı bulunan alış KDV’si ve diğer beyanname unsurları da değerlendirilir. GİB’in vergi indirimi açıklaması, hesaplanan ve indirilecek KDV’nin bu ilişkisini düzenler.

Buradaki KDV hesaplama aracı tek bir bedelin matematiksel ayrımını verir. Beyanname, istisna hakkı veya indirilecek KDV uygunluğu belirlemez. Faturadaki oran ya da matrahın hukuki niteliği belirsizse önce bunları netleştirin; doğru formül, yanlış seçilmiş oranı düzeltemez.