Elektrikli Araç Menzil ve Şarj Süresi Hesaplama

Elektrikli araçların menzili, bataryada yolculuğa ayırabildiğiniz enerji ile tüketimin birlikte değerlendirilmesiyle bulunur. Kullanılabilir kapasitesi 60 kWh olan bir araç %80 doluysa ve varışta %10 rezerv bırakılacaksa sürüşe ayrılan enerji 42 kWh olur. Tüketim 18 kWh/100 km düzeyinde kalırsa bu enerji yaklaşık 233,33 km için yeterlidir. Bu, girilen koşullara bağlı bir tahmindir; aracın o mesafeyi kesinlikle tamamlayacağı anlamına gelmez.

Doluluk ve rezerv, menzil hesabını nasıl değiştirir?

Başlangıç doluluğu, araç ekranında SOC olarak da gösterilen şarj yüzdesidir. Rezerv ise yol sonunda kullanmadan bırakmak istediğiniz yüzdedir. İkisi de formdaki kullanılabilir kapasiteye uygulanır. Rezerv, üreticinin bataryada zaten ayırdığı koruma payına ek olarak seçtiğiniz yolculuk payıdır.

Sürüşe ayrılan enerji (kWh) = kullanılabilir kapasite × (başlangıç yüzdesi − rezerv yüzdesi) / 100. Tahmini menzil de bu enerjinin kWh/100 km cinsinden tüketime bölünüp 100 ile çarpılmasıdır. Başlangıç %80, rezerv %10 olduğunda 70 yüzde puanlık enerji kullanılır; mevcut enerjinin yalnız %10'unu çıkarmak aynı hesap değildir.

Sonuç panelindeki üç mesafeyi ayırın. Büyük sayı, mevcut doluluktan seçilen rezerve kadar olan menzildir. %100 doluluktan rezerv seviyesine menzil, aynı tüketimle tam şarj sonrası kullanılabilecek yolu gösterir. %100'den %0'a teorik menzil ise bütün kullanılabilir enerjinin hesaba katıldığı karşılaştırma değeridir. %0'a kadar sürüşü hedefleyen bir öneri değildir.

Brüt kapasiteyi ve duvardan çekilen elektriği ayırın

Bataryanın brüt kapasitesi ile sürüşte kullanılabilir net kapasitesi aynı olmayabilir. Örneğin Volkswagen'in e-up teknik açıklamasında 36,8 kWh brüt kapasiteye karşılık 32,3 kWh kullanılabilir enerji belirtilir. Bu üretici örneği, kapasite alanına hangi değerin yazılacağını gösterir; araçta bir model listesi veya otomatik kapasite veritabanı yoktur. Kendi aracınızın donanımına uygun net değeri kullanın.

Menzil alanındaki tüketim de batarya tarafındaki sürüş tüketimi olmalıdır. Şarj cihazının sayacı, bataryaya ulaşmayan enerjiyi de içerebilir. ABD Enerji Bakanlığı, duvar ile batarya arasında şarj kayıpları bulunduğunu açıklar. Sayaçtan alınan kWh değerini kilometreye bölerek bulduğunuz tüketimi net batarya kapasitesiyle birleştirirseniz iki farklı ölçüm sınırını karıştırırsınız. Formda bu fark, şarj süresi sekmesindeki aktarım payıyla ayrı ele alınır.

Mevcut kullanılabilir kapasitenin yaşlanma nedeniyle azaldığına dair güvenilir bir ölçüm varsa onu girin. Araç batarya sağlığını ölçmez ve kilometreden kapasite kaybı tahmin etmez.

200 kilometrelik yol için tüketim karşılaştırması

Aşağıdaki varsayımsal örneklerin hepsinde kullanılabilir batarya 60 kWh, başlangıç doluluğu %80 ve korunacak rezerv %10'dur. Yalnız tüketim değişir. Böylece elektrikli araç menzil tahmininin sürüş koşullarına neden duyarlı olduğu görülebilir.

Son satırda matematiksel olarak yolun enerjisi karşılanırken rezerv tamamen tüketilir. %10 rezervi korumak için bataryaya 6 kWh eklemek, başlangıcı %80'den %90'a çıkarmak gerekir. Şarj kayıpları varsa kaynakta ölçülen enerji 6 kWh'den fazla olur.

Yol için gereken başlangıç yüzdesi 100'ü aşarsa sonuç paneli tam bataryanın da yetmediğini belirtir. Bu değer, aracı %100'ün üstüne şarj edebileceğiniz anlamına gelmez. Yol üzerinde ek enerji gerekir. Form istasyon konumu, açık olma durumu, güzergâh veya durak sayısı seçmez.

Elektrikli araba kaç saatte şarj olur?

İdeal şarj süresi, bataryaya eklenecek enerjinin bataryaya ulaşan ortalama güce bölünmesidir. kWh enerji miktarını, kW ise enerji aktarım hızını ifade eder. Batarya şarj süresi hesaplama sekmesinde kaynak gücü ile aracın aynı şarj türündeki güç sınırından küçük olanı kullanılır. Ardından bu güç, girdiğiniz aktarım payıyla çarpılır.

İdeal süre (saat) = kapasite × (hedef yüzde − başlangıç yüzdesi) / 100 / [küçük güç × aktarım payı]. Aktarım payı %90 ise formülde 0,90 kullanılır. Bu oran araca ait ölçülmüş bir veri olarak sunulmaz; değiştirilebilir bir varsayımdır.

60 kWh bataryayı %20'den %80'e çıkarmak için 36 kWh eklenir. Kaynak ve araç sınırı 11 kW, aktarım payı %90 ise bataryaya ulaşan güç 9,9 kW olur. İdeal süre 3,64 saat, yaklaşık 218,18 dakika; kaynağın sağlayacağı enerji 40 kWh'dir. Ondalıklı 3,64 saat, 3 saat 64 dakika demek değildir.

Bu şarj süresi tablosunda batarya, doluluk aralığı ve %90 aktarım varsayımı aynıdır. Son iki satır, yalnız cihaz gücünü artırmanın süreyi her zaman azaltmadığını gösterir. AC hesabında duvar tarafını, DC hesabında istasyon çıkışını esas alın. Bataryaya net ulaşan gücü doğrudan kullanıyorsanız aktarım payını %100 seçerek aynı kaybı ikinci kez düşmeyin.

DC hızlı şarj ve WLTP değerinin sınırları

Elektrikli araba hızlı şarj istasyonuna bağlandığında ilan edilen en yüksek gücü bütün oturum boyunca alamayabilir. Tesla'nın Supercharging açıklamasında şarj hızı; doluluk, batarya sıcaklığı, istasyon kullanımı ve hava koşullarıyla ilişkilendirilir. Batarya doldukça güç azalabilir. Bu yüzden tepe DC gücünü forma yazarak bulunan dakika, gerçek şarj dolum süresinin garantisi değildir. Güvenilir bir oturum ortalaması varsa daha anlamlı bir senaryo kurulabilir; araç şarj eğrisini hesaplamaz.

WLTP, standart test koşullarında karşılaştırma sağlar. Volkswagen'in WLTP açıklaması gerçek kullanım sonuçlarının hava, sürüş tarzı, yük ve donanımla değişebileceğini belirtir. Bu form WLTP sertifikası üretmez veya ilan edilen menzili sabit bir oranla gerçek menzile çevirmez. ABD Enerji Bakanlığının elektrikli araç rehberinde de hız, sıcaklık, yük ve eğimin tüketimi değiştirdiği açıklanır. Yolculuğunuzla benzer koşullarda gözlenen tüketimi kullanın; özellikle uzun yolda tüketim değiştikçe hesabı ve şarj planını yenileyin.