Araba masrafları yalnız yakıt fişlerinden oluşmaz. Sigorta, vergi, bakım ve otopark gibi ödemeleri aynı 12 aylık dönemde toplamak, aracın bütçeden ne kadar pay aldığını gösterir. Araç yıllık maliyet hesaplama aracı, bu nakit kullanım giderlerini isteğe bağlı ekonomik değer kaybından ayrı gösterir. Böylece yıl boyunca yaptığınız ödeme ile aracı elinizde tutmanın değer değişimi dahil maliyeti birbirine karışmaz.
Yıllık araba masrafına hangi giderleri yazmalısınız?
Yakıt veya elektrik harcaması, MTV, trafik sigortası, kasko, muayene, periyodik bakım, onarım ve lastik giderleri ayrı kalemlerdir. Otopark, otoyol, köprü ve yıkama gibi kullanım ödemelerini de ekleyin. Bütün alanlar yıllık tutar ister: ayda 500 TL otopark ödüyorsanız aynı ücretle 12 ay için 6.000 TL yazılır. Boş bırakılan ek giderler sıfır kabul edilir; bu, o giderin gerçekte bulunmadığı anlamına gelmez.
MTV alanına tek taksiti değil, hesapladığınız dönemin toplamını girin. Gelir İdaresi Başkanlığı, yıllık MTV'nin ocak ve temmuz aylarında iki eşit taksitte ödendiğini açıklar. Kendi aracınızın tutarını tahakkuk bilgisinden alın; form araç yaşına veya motor hacmine göre vergi üretmez. Sigorta için de teklif veya poliçenizdeki tutarı kullanın.
Araba bakım masraflarını yazarken servis faturasındaki bir lastik değişimini hem bakım hem lastik alanına eklemeyin. Nakit gider hesabında muayene veya lastik için bu yıl ödeyeceğiniz bedeli kullanın. Gelecekteki yenilemeye ayırdığınız payı yazarsanız sonuç gerçekleşmiş harcama yerine bir bütçe senaryosu olur. Bu iki yaklaşımı farklı araçları karşılaştırırken karıştırmayın.
Yakıt, aylık ortalama ve kilometre maliyeti nasıl hesaplanır?
Tüketimden hesaplama seçeneği yıllık yolu, 100 kilometredeki tüketimi ve sizin girdiğiniz ortalama birim fiyatı kullanır. Elektrikli araçta birim litre yerine kWh olur. Şarj için ücret ödediğiniz enerji miktarını esas alın; araç şarj kayıplarını ayrıca tahmin etmez. Fiş veya fatura toplamı biliniyorsa yıllık tutarı doğrudan girebilirsiniz.
- Yıllık enerji miktarı = yıllık kilometre × 100 km tüketimi / 100.
- Yıllık enerji gideri = yıllık enerji miktarı × ortalama birim fiyat.
- Yıllık nakit kullanım gideri = enerji gideri + girilen diğer yıllık giderler.
- Aylık ortalama = yıllık gider / 12. Kilometre maliyeti = yıllık gider / yıllık kilometre.
Araç km maliyet hesaplama sonucundaki tutar, yalnız yakıtın kilometre bedeli değildir; sigorta ve bakım gibi girilen ödemelerin de kilometreye dağıtılmış halidir. Hiç yol yapılmadığında yıllık ve aylık gider gösterilebilir, fakat sıfıra bölme yapılamadığı için kilometre maliyeti hesaplanmaz. Aylık ortalama da o ay bankadan çıkacak tutarı göstermez: yıllık poliçenin ödendiği ay farklı olabilir.
Aynı otomobil, iki farklı yıllık kilometre
Aşağıdaki örnek bir piyasa fiyatı araştırması değildir. Varsayımsal otomobil 100 km'de 7 litre tüketiyor, ortalama litre fiyatı 50 TL. Enerji dışındaki yıllık giderler 59.500 TL: MTV 6.000, trafik sigortası 10.000, kasko 18.000, bakım 12.000, onarım 3.000, otopark 6.000 ve geçişler 4.500 TL. Diğer kalemler sıfır kabul edilmiştir.
| Sonuç | 15.000 km/yıl | 7.500 km/yıl |
|---|---|---|
| Yıllık yakıt | 1.050 litre | 525 litre |
| Yakıt gideri | 52.500 TL | 26.250 TL |
| Yıllık nakit kullanım gideri | 112.000 TL | 85.750 TL |
| Aylık ortalama | 9.333,33 TL | 7.145,83 TL |
| Kilometre başına | 7,47 TL | 11,43 TL |
Bu örnekte yol yarıya indiğinde toplam gider yarıya inmez; enerji dışındaki tutarlar sabit tutulmuştur. Kilometre maliyeti ise yükselir. Gerçek kullanımda bakım ve lastik ihtiyacı da değişebileceğinden, yeni kilometre senaryosunda o giderleri ayrıca güncelleyin. “Orta sınıf bir aracın yıllık maliyeti” için tek bir hazır rakam yerine kendi poliçe, servis ve kullanım bilgilerinizi karşılaştırmanızın nedeni budur.
Değer kaybı ve kredi ödemesi neden ayrı değerlendirilir?
Ekonomik değer kaybı, aynı dönemin başındaki araç değerinden dönem sonu değerinin çıkarılmasıdır. AAA'nın araç sahipliği maliyeti yaklaşımı da değer kaybını, yakıt ve bakım gibi giderlerden ayrı bir kalem olarak tanımlar; finansman maliyetinde kredi faizini esas alır. Burada kullanılan değerler sizin girdilerinizdir, ABD maliyet verileri veya hazır amortisman oranları kullanılmaz.
Örnekteki 15.000 km yapan otomobilin değeri 1.000.000 TL'den 900.000 TL'ye inerse değer kaybı 100.000 TL olur. Nakit kullanım gideri 112.000 TL olarak kalır; değer değişimi dahil yıllık sahiplik maliyeti 212.000 TL, kilometre karşılığı 14,13 TL olur. Dönem sonu değer daha yüksekse nominal değer artışı maliyetten düşülür; bu tutar nakit gelir veya enflasyondan arındırılmış kazanç değildir.
Bu hesapta amortisman ekonomik değer değişimini ifade eder, vergi matrahından indirilecek muhasebe amortismanını hesaplamaz. Araba aldıktan sonraki masrafları planlarken satın alma bedelini ve kredi anaparasını da ayrı bütçe olarak izleyin. Bunları kullanım giderine ekleyip bir de değer kaybı eklemek, aynı yatırımın farklı parçalarını maliyet gibi üst üste sayabilir.
Sık sorulan sorular
LPG ve benzin kullanan veya şarj edilen hibrit araç nasıl girilir?
Yıllık tutarı gir yöntemini seçip bütün yakıt ve şarj ödemelerini toplayın. Tüketimden hesaplama yöntemi tek enerji türü ve tek ortalama birim fiyat kullanır; iki farklı tüketimi aynı alana yazmayın.
Yıl içinde yakıt fiyatı değiştiyse hangi fiyatı kullanmalıyım?
Geçmiş yıl hesabında toplam yakıt ödemenizi toplam litreye bölerek ödediğiniz ortalama litre fiyatını bulabilirsiniz. Fiş toplamını biliyorsanız yıllık tutarı doğrudan girmek daha kolaydır. Gelecek dönem hesabında girdiğiniz fiyat bir varsayımdır; araç fiyat artışını tahmin etmez.
Aracı yalnız altı ay kullandıysam toplamı ikiyle çarpmalı mıyım?
Bu form 12 aylık dönem içindir. Altı aylık bakım, sigorta ve muayene ödemelerini ikiyle çarpmak aynı giderin yeniden doğacağını varsayar ve yanıltabilir. Gelecek 12 ay için beklediğiniz yol ile o dönemde gerçekten ödeyeceğiniz kalemleri ayrı ayrı girin.
Peşinat ve kredi taksitlerini diğer giderlere ekleyebilir miyim?
Bu araç satın alma bütçesini değil kullanım maliyetini hesaplar. Peşinatı, aracın alış fiyatını ve kredi anaparasını eklemeyin. Kredi alanına yalnız ilgili 12 ayın faiz ve finansman masraflarını yazın. Bütün banka çıkışlarınızı planlamak için anapara ödemelerini ayrıca izleyin.
Araç maliyet hesaplama sonucunu Excel dosyası olarak alabilir miyim?
Excel dosyası indirme özelliği yoktur. Kopyala düğmesi yıllık, aylık ve kilometre sonuçlarını gider dökümüyle düz metin olarak alır. Kendi tablonuzda her araç için aynı dönem ve aynı gider başlıklarını kullanarak karşılaştırabilirsiniz.
Girdiğim araç giderleri kaydediliyor mu?
Hesaplama tarayıcınızda yapılır. Bu aracın gider bilgilerini sunucuya gönderme veya kalıcı kaydetme işlevi yoktur. Sıfırla düğmesi formu temizler; sonuçlarınızı korumak isterseniz önceden kopyalayın.