960 m² parselde tapudaki arsa payı 3/32 ise bu payın alan karşılığı 90 m², oranı %9,375 olur. Bu 90 m², dairenin büyüklüğünü veya bahçede sınırları çizilmiş bir yeri göstermez. Parselin tamamı üzerindeki ortak mülkiyet payının, alan cinsinden matematiksel karşılığıdır.
Arsa payı nasıl hesaplanır?
Tapuda arsa payı hesaplama için aynı taşınmaza ait üç bilgi gerekir: toplam parsel alanı, pay ve payda. Pay, kesrin üstündeki; payda, altındaki sayıdır. Payda her zaman binadaki daire sayısı değildir. Tapuda 3/32 yazıyorsa ilgili alanlara 3 ve 32 girilir.
Nominal arsa alanı = toplam parsel alanı × pay / payda
Arsa payı yüzdesi = pay / payda × 100
Örnekte 960 × 3 / 32 = 90 m² bulunur. Aynı parselde 6/64 yazan bir pay da aynı sonucu verir; kesir sadeleşince 3/32 olur. Araç bu eşitliği sadeleştirilmiş kesirle gösterir. Ekranda olağan değerler en fazla iki ondalıkla sunulduğundan %9,375 oranı %9,38 görünür; hesapta yuvarlanmamış oran kullanılır.
Arsa payı ile daire m2 hesaplama neden sonuç vermez?
Arsa payından dairenin net veya brüt alanı çıkarılamaz. Arsanın yüzölçümü ile bağımsız bölümün kat içindeki alanı farklı ölçülerdir. Net veya brüt daire alanını öğrenmek için hangi alan tanımının kullanıldığı belirtilen mimari proje ya da uygun bir ölçüm gerekir.
Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 3. maddesine ilişkin düzenleme, pay tahsisinde bağımsız bölümlerin konum ve büyüklükleri üzerinden hesaplanan değerlerinin oranını esas alır. Yalnızca daire metrekaresini bütün dairelerin metrekaresine bölmek, tapudaki arsa payını belirlemek için yeterli değildir. Eşit alanlı iki dairenin paylarının mutlaka eşit olması da gerekmez. Bu hesaplayıcı kayıtlı payı yorumlar; değerleme yapmaz veya yeni bir hukuki pay tahsis etmez.
Aynı parselde farklı payları karşılaştırın
| Parsel alanı | Pay / payda | Nominal arsa alanı | Oran |
|---|---|---|---|
| 960 m² | 3 / 32 | 90 m² | %9,375 |
| 960 m² | 6 / 64 | 90 m² | %9,375 |
| 960 m² | 5 / 32 | 150 m² | %15,625 |
| 1.250,50 m² | 17 / 240 | 88,58 m² | %7,08 |
Son satırda kesin matematiksel alan yaklaşık 88,577083 m²'dir. Yalnızca gösterilen sonuç yuvarlanır. Bu yüzden yuvarlanmış m² değerini ters hesapta kullanmak, başlangıçtaki pay oranından küçük bir sapma üretebilir.
Bilinen arsa metrekaresinden oran bulma
Elinizde payın nominal arsa alanı zaten varsa ikinci sekmeyi kullanın: oran = nominal arsa alanı / toplam parsel alanı × 100. Örneğin 900 m² parselde 112,50 m² nominal karşılık, %12,5 oran verir. Bu işlem, sayısal olarak 1/8 oranına denktir; tapudaki kesrin özellikle 1/8 biçiminde kayıtlı olduğunu kanıtlamaz.
Bu sekmeye dairenin salonlar ve odalar dâhil alanını yazmayın. 112,50 m² bir dairenin büyüklüğü ise yukarıdaki ters hesabın girdisi değildir. Kat irtifakı arsa payı hesaplama işlemlerinde de önce kayıttaki arsa payı ile bağımsız bölümün alanı ayrılmalıdır.
Hangi durumda belgeyi kontrol etmelisiniz?
Pay paydadan büyükse veya nominal alan parsel alanını aşıyorsa araç hesaplamayı durdurur. Sıfır pay matematiksel olarak sıfır sonuç üretir; geçerli bir tapu kaydını doğruladığı anlamına gelmez. Apartmanda birden çok bloğun bulunduğu bir parselde yalnızca bir bloğun taban alanını kullanmak da sonucu değiştirir: toplam alan ve pay aynı parseli göstermelidir.
Kentsel dönüşüm arsa payı hesaplama arayışında bu sonuç yalnızca mevcut oranı anlamaya yarar. Yeni dairenin büyüklüğü, verilecek bağımsız bölüm, inşaat hakkı veya bedel buradan belirlenmez. Payın hatalı tahsis edildiğini düşünüyorsanız tapu kaydı, proje ve değerleme belgelerini uzmanla birlikte inceletin; yalnızca m² hesabına bakarak hak kaybı veya düzeltme sonucu çıkarılamaz.
Sık sorulan sorular
Bu araç tapu kaydımı sorgular mı?
Hayır. Ada, parsel veya kimlik bilgisi istemez; tapu sistemine bağlanmaz. Girdiğiniz parsel alanı ve pay bilgisinin aynı taşınmaza ait olduğunu sizin kontrol etmeniz gerekir.
Payım parselin tamamını kapsıyorsa ne girmeliyim?
Pay ve paydaya aynı pozitif tam sayıyı girin. Örneğin 1/1, %100 oranı ve parselin toplam alanına eşit nominal alan verir. Bu matematiksel sonuç yapı veya imar hakkını doğrulamaz.
Birden fazla taşınmazdaki arsa paylarımı toplayabilir miyim?
Her parseli kendi alanı ve payı ile ayrı hesaplayın. Farklı parsellerdeki kesirleri doğrudan toplamak tek bir mülkiyet oranı vermez. Nominal alanların toplamı da tapuda birleştirme yapıldığı anlamına gelmez.
Hisseli arsa ile kat mülkiyetindeki arsa payı aynı kayıt mıdır?
Pay/payda hesabı her ikisinde de sayısal bir alan karşılığı verir. Ancak hisseli arsadaki ortak mülkiyet kaydı, kendiliğinden belirli bir dairenin kat mülkiyeti kaydı sayılmaz. Tapu türü ve kayıt kapsamı ayrıca incelenmelidir.