Vücut Kitle İndeksi (VKİ) Hesaplama

Vücut kitle indeksi (VKİ), ağırlığın boya göre değerlendirilmesini sağlayan bir orandır. Beden kitle indeksi veya İngilizce kısaltmasıyla BMI aynı ölçüyü anlatır. Hesap yalnız boy ve kiloya dayanır; çıkan sayı yağ yüzdesini veya kişinin sağlık durumunu tek başına göstermez.

Vücut kitle indeksi hesaplama formülü

VKİ = ağırlık (kg) / [boy (m) × boy (m)]

Dünya Sağlık Örgütünün kullandığı hesap, kilogram cinsinden ağırlığı metre cinsinden boyun karesine böler. Örneğin 170 cm boyunda, 70 kg ağırlığında bir yetişkin için:

1. Boyu metreye çevirin: 170 / 100 = 1,70 m.
2. Boyun karesini alın: 1,70 × 1,70 = 2,89 m².
3. Ağırlığı bu değere bölün: 70 / 2,89 ≈ 24,22 kg/m².

ToolBrio formunda boy alanına 170, kilo alanına 70 girildiğinde sonuç otomatik olarak 24,2 görünür. Boy alanı santimetre içindir; buraya 1,70 yazmak doğru giriş değildir. Elle santimetre üzerinden hesaplamak isterseniz eşdeğer işlem kilo × 10.000 / boy(cm)² olur. İki formülün farkı yalnız birim dönüşümüdür.

Yetişkinlerde VKİ aralıkları nasıl okunur?

Genel yetişkin tablosunda 18,5 dahil, 25'in altındaki değerler normal aralıktadır. 25, fazla kilolu aralığının; 30 ise obezite aralığının başlangıcıdır. Araç aşağıdaki eşikleri kullanır. CDC'nin yetişkin sınıflaması da sınırları, üst değer bir sonraki sınıfa ait olacak biçimde tanımlar.

Tablodaki adlar birer VKİ sınıfıdır. Normal aralıkta bulunmak bütün sağlık göstergelerinin normal olduğunu kanıtlamaz; diğer sınıflardan biri de tek başına kişisel tanı koymaz. Sonucun anlamı, vücut yapısı ve diğer sağlık bulgularıyla birlikte değerlendirilir.

Ekranda 25,0 görünürken sınıf neden değişebilir?

Araç VKİ'yi ekranda bir ondalıkla gösterir, sınıfı ise yuvarlamadan önceki sayıdan belirler. Bu nedenle aynı görünen iki sonuç farklı aralıklarda olabilir:

İki örnekte de yaş 30 girildiğinde araç bu sonuçları verir. Sınır yakınında yalnız büyük sayıya bakmak yerine sınıf satırını da okuyun. Küçük bir ağırlık farkının tablo satırını değiştirmesi, sağlık durumunun tek ölçümle değiştiği sonucunu vermez.

Boyunuza göre hesaplanan kilo aralığı

Sonuç panelindeki alt ve üst sınırlar, aynı VKİ formülünün ağırlığı bulacak biçimde düzenlenmesinden gelir: alt sınır = 18,5 × boy(m)², üst sınır = 25 × boy(m)². Alt sınır aralığa dahildir; üst sınır dahil değildir.

170 cm boy için alt sınır 53,465 kg, üst sınır 72,25 kg hesaplanır. Matematiksel aralık 53,465 kg ve üzeri, 72,25 kg'ın altıdır. Bu hassas sayılar tartıda gram düzeyinde bir hedef tutturmanız gerektiği anlamına gelmez. Formülün verdiği sınırlar, kişiye özel ideal kilo önerisi değildir.

“Normal aralığa uzaklık” satırı, mevcut ağırlık ile en yakın sınır arasındaki farkı verir; aralık içindeyken sıfırdır. Örneğin 180 cm ve 90 kg için üst sınır 81 kg, bu sınıra uzaklık 9 kg'dır. Bu sonuç, ne kadar sürede veya hangi yöntemle kilo değiştirmeniz gerektiğini hesaplamaz.

Yaş ve cinsiyet sonucu değiştirir mi?

Yetişkin kadın ve erkek için temel formül aynıdır. Bu araçta cinsiyet seçimi VKİ değerini veya yetişkin eşiklerini değiştirmez. Örneğin 180 cm, 90 kg ve 40 yaş için kadın da erkek de seçilse sonuç 27,8 olur. Aynı sayının çıkması, iki kişinin kas miktarının, yağ dağılımının veya sağlık riskinin aynı olduğu anlamına gelmez.

Yaş alanının araçtaki işlevi, 18 yaşın altındaki kullanıcılar için yetişkin sonuç satırlarını kapatmaktır. Yetişkinlerde yaş arttıkça formüle ek bir katsayı uygulanmaz. Ancak özellikle 65 yaş ve üzerinde kas kaybı, eşlik eden hastalıklar ve günlük hareket kapasitesi sonucu yorumlarken önem taşır. NICE değerlendirme rehberi, bu yaş grubunda VKİ'nin dikkatle yorumlanmasını önerir; araç bu kişisel değerlendirmeyi yapmaz.

Çocuklarda ve ergenlerde neden ayrı değerlendirme gerekir?

Çocuklarda boy ve kilodan yine VKİ sayısı bulunabilir, fakat sayı yetişkin tablosuna yerleştirilmez. Büyüme sürdüğü için yaşa ve cinsiyete göre değerlendirme gerekir. Bunun için kullanılan persentil, çocuğun ölçümünün aynı yaş ve cinsiyetteki referans grubunda nerede bulunduğunu gösterir. CDC'nin çocuk VKİ açıklaması, bu ayrımı büyüme eğrileri üzerinden anlatır.

ToolBrio'ya 170 cm, 70 kg ve 16 yaş girildiğinde sayısal sonuç yine 24,2'dir. Ancak yetişkin sınıfı ve kilo sınırlarının yerine yaşa ve cinsiyete göre değerlendirme gerektiği yazılır. Bu araç persentil veya büyüme eğrisi hesaplamaz. Çocuk için yaş alanını boş bırakmak yetişkin sonuçlarını açacağından uygun değildir. Paneldeki renk bandı genel yetişkin referansıdır; çocukların sonucuna uygulanmaz. Bebeklerin büyüme değerlendirmesi de bu sayfanın kapsamı dışındadır.

VKİ'nin tek başına açıklayamadığı durumlar

Yüksek kas kütlesi: Ağırlığın ne kadarının yağ, kas veya kemik olduğunu bu oran ayıramaz. Örneğin kas kütlesi yüksek bir sporcunun VKİ'si yüksek çıkabilir. Bu nedenle sonuçtan doğrudan yağ oranı çıkarılamaz. CDC'nin VKİ kullanım açıklaması, yağın vücutta nerede toplandığının da VKİ ile görülemediğini belirtir.

Gebelik: Genel yetişkin tablosundan gebelikte ideal kilo veya kilo verme hedefi çıkarılmaz. NHS yetişkin VKİ aracını da gebeler için uygun görmez. Gebelikte ağırlık değerlendirmesi gebelik takibini yapan sağlık ekibiyle yürütülmelidir; bu formda gebelik haftası veya gebeliğe özgü değerlendirme bulunmaz.

Yağ dağılımı ve kişisel risk: Bel çevresi, aile öyküsü, mevcut hastalıklar ve bazı toplum gruplarına özgü riskler aynı VKİ'nin farklı yorumlanmasına yol açabilir. NICE, bazı etnik köken gruplarında daha düşük eşiklerle değerlendirme önerir. ToolBrio genel yetişkin eşiklerini kullanır; etnik kökene veya bel ölçümüne göre kişiselleştirilmiş bir risk sonucu üretmez.

Sonucu sağlık görüşmesinde nasıl kullanabilirsiniz?

Boy ve kilo ölçümlerinizle birlikte sonucu not etmek, zaman içindeki değişimi konuşmayı kolaylaştırır. Beklemediğiniz bir sonuçta önce birimleri ve girilen değerleri kontrol edin. Özellikle sınır yakınındayken yalnız bir ondalıkla görünen sayıyı değil, sınıf satırını da paylaşın.

Sağlık profesyoneli VKİ'yi tıbbi öykünüz, bel çevreniz, tansiyonunuz ve gerektiğinde kan şekeri ile kolesterol gibi bulgularla birlikte değerlendirebilir. Hangi kilo aralığının sizin için uygun olduğu bu bilgiler ışığında belirlenir.