Basit Faiz Hesaplama

Basit faiz hesaplama, faiz kazancını başlangıç anaparası üzerinden bulur. Kazanılan faiz sonraki dönemde hesap tabanına eklenmez. ToolBrio'da büyük sonuç stopaj sonrası net faizdir; yatırdığınız para dahil toplamı görmek için “Vade sonu” satırına bakın.

Basit faiz hesaplama formülü: oran ile süreyi eşleştirin

Yıllık faiz yüzdesi r, anapara P, gün sayısı g ve yıl esası B ise hesap şöyledir:

Brüt faiz = P × (r / 100) × (g / B)

Bu, OpenStax'ın açıkladığı I = P × r × t bağıntısının gün üzerinden yazımıdır. Matematikte r ondalık oran, t yıl cinsinden süredir. Buradaki form yıllık oranı yüzde olarak istediği için %36 için 36 yazılır; 0,36 yazmak sonucu yüz kat küçültür.

Örneğin 120.000 TL, yıllık %36, 30 gün ve 360 gün esasıyla brüt faiz 120.000 × 0,36 × 30 / 360 = 3.600 TL olur. Anapara, oran ve süre sabitse faizin büyümesi doğrusaldır: gün sayısını ikiye katlamak brüt faizi de ikiye katlar.

Günlük, aylık ve yıllık faiz aynı alana nasıl girilir?

Araç süreyi gün, oranı yıllık yüzde olarak alır. Aylık oranı yıllık oran alanına doğrudan yazmayın. Aşağıdaki karşılıklar, basit faiz ve ayın yılın 1/12'si kabul edildiği matematik hesabı içindir:

Bu varsayımla aylık basit %3, yıllık basit %36'ya karşılık gelir. Ancak formda yıllık oranı 3 girip 30 gün ve 360 esası seçerseniz brüt faiz 3.600 TL yerine 300 TL çıkar. Aylık oranı yıllığa dönüştürürken faizin her ay yeniden yatırıma eklenip eklenmediğini de ayırın; bileşik yıllık karşılık bu çarpımla bulunmaz.

Gerçek bir vadede “bir ay” her zaman 30 gün değildir. Hesabın faizlendirdiği gün sayısını yazın; araç başlangıç ve bitiş tarihinden süre bulmaz. 360 gün seçmek de bütün ayları otomatik olarak 30 güne çevirmez, yalnızca formüldeki böleni değiştirir.

İş Bankası'nın mevduat hesap açıklamasında normal yıllar için 365, artık yıllar için 366 gün böleni yer alır. Bu araçta 366 seçeneği yoktur. Ürününüz 366 gün gerektiriyorsa buradaki sonucu birebir banka getirisi saymayın; ürünün kendi hesabını kullanın. 360 veya 365 seçimini daha yüksek sonuç verdiği için değil, uygulanan hesap esasına göre yapın.

Stopajı düşünce elinize geçen para hangisi?

Stopaj yüzdesi s olduğunda kesinti = brüt faiz × s / 100, net faiz = brüt faiz − kesinti ve vade sonu = anapara + net faiz olur. Kesinti anaparanın değil, hesaplanan brüt faizin üzerinden alınır.

İlk örnekte yalnızca hesabı göstermek için %15 stopaj varsayalım. Bu oran belirli bir mevduat ürününe veya bugünkü tekliflere ilişkin öneri değildir:

Stopaj alanındaki başlangıç değeri 0'dır. Bu, hesabınızın vergiden muaf olduğunu göstermez. GİB'in 2026 Geçici 67 rehberindeki mevduat bölümünde vade, hesap türü ve açılış ya da yenileme tarihine göre farklı kesinti uygulamaları açıklanır. Kendi hesabınıza uygulanan oranı girin. Vergisiz bir matematik sorusunda 0 yazabilirsiniz; alanı boş bırakmak hesaplamayı durdurur.

Vade sonu satırı, basit faizde gelecekteki değeri net kazançla gösterir. Ürün masrafları bu hesaba eklenmez. Enflasyon da düşülmediğinden net faiz, satın alma gücündeki artışla aynı şey değildir.

Faiz, anapara ve oran bulma soruları

Basit faiz hesaplama sorularında önce bilineni ve arananı ayırın. Aşağıdaki üç örnek stopajsızdır ve 360 gün esasını kullanır.

20.000 TL, yıllık %18 ile 120 günde ne kazandırır?

Brüt faiz = 20.000 × 0,18 × 120 / 360 = 1.200 TL. Gelecekteki değer 20.000 + 1.200 = 21.200 TL olur. Faiz soruluyorsa 1.200 TL, toplam para soruluyorsa 21.200 TL cevabı verilir.

90 günde 1.800 TL faiz için anapara kaç olmalıdır?

Yıllık oran %24 ise anapara = 1.800 / (0,24 × 90 / 360) = 30.000 TL. Bu tutarı forma geri girerek 1.800 TL faizi doğrulayabilirsiniz. Araç anaparayı tersine çözmez; burada denklem elle düzenlenmiştir.

25.000 TL, 120 günde 1.500 TL faiz getirdiyse yıllık oran nedir?

Ondalık yıllık oran = 1.500 / (25.000 × 120 / 360) = 0,18, yani %18. Formdaki yıllık oran alanına 18 girildiğinde aynı faiz bulunur. Finansal yönetim sorularında gün esası belirtilmişse onu koruyun; 360 yerine 365 kullanmak aranan oranı değiştirir.

Faiz yeniden yatırılırsa neden sonuç değişir?

Investor.gov'un bileşik faiz tanımında birikmiş faiz de faiz kazanmaya başlar. Basit faizde ise sonraki dönemlerin hesap tabanı başlangıçtaki anaparadır. Gün üzerinden faiz bulmak, tek başına günlük bileşikleme anlamına gelmez.

Vergi ve masraf olmadan 100.000 TL'nin yıllık %20 ile iki yıl tutulduğunu düşünün:

İkinci satırdaki 4.000 TL fark, ilk yılın 20.000 TL faizinin de %20 kazanmasından gelir. Basit sonucu bu araçta 730 gün ve 365 gün esasıyla görebilirsiniz. Kazancı tekrar yatırma varsayımını ise bileşik faiz hesaplama aracında inceleyin. Örnekteki iki yıllık sabit oran, gelecekte aynı oranla vade yenileyebileceğiniz anlamına gelmez.

Aynı hesabı Excel'de kurmak

A2'ye anaparayı, B2'ye yıllık faiz oranını 36%, C2'ye gün sayısını, D2'ye 360 veya 365'i, E2'ye stopajı 15% olarak yazın. Excel'in yüzde biçiminde %36'nın sayısal karşılığı 0,36'dır. Bu nedenle aşağıdaki formüllerde oranları ayrıca 100'e bölmeyin:

B2'ye yüzde işareti olmadan 36 yazılmış bir çalışma sayfasında brüt formül =A2*(B2/100)*C2/D2 olmalıdır. Hesaplar uyuşmuyorsa önce oranların hücrede 36 mı, %36 mı olduğunu; sonra gün sayısı ile yıl esasını karşılaştırın.