Altın Hesaplama

10 gram altının değerini bulurken ağırlık kadar saflık da gerekir. 995 milyemlik 10 gram ürün 9,95 gram, 999,9 milyemlik 10 gram ürün ise 9,999 gram saf altın içerir. Altın hesaplama aracı bu saf altın miktarını, sizin girdiğiniz referans fiyatla çarpar. Gram altınları, bilezikleri ve farklı Cumhuriyet altınlarını ayrı kalemler halinde ekleyerek toplam TL karşılığını görebilirsiniz.

Önce gram fiyatının saflığını eşleştirin

Referans gram fiyatı alanına yalnız rakam girmek yetmez; fiyatın 1000, 999,9 veya 995 milyemlik bir gram için mi verildiğini de seçin. Milyem, bin birim ürün içindeki saf altın miktarını gösterir. Örneğin 995 milyem, ağırlığın %99,5’inin saf altın olduğunu belirtir. Borsa İstanbul’un ayar açıklaması binlik saflık sistemi ile 24 üzerinden hesaplanan ayar sistemini ayırır.

Örnek fiyat: 995 milyem gram altın için 4.975 ₺ girilir ve fiyatın saflığı 995 seçilirse, has gram referansı 4.975 ÷ 0,995 = 5.000 ₺ olur. Aynı saflıktaki 10 gramın metal değeri 49.750 ₺ hesaplanır. 4.975 ₺’yi yanlışlıkla 1000 milyem fiyatı olarak seçerseniz sonuç 49.501,25 ₺ olur. Fark, altının ağırlığından değil, fiyatın yanlış temele bağlanmasından kaynaklanır.

24 ayar gram altın hesaplama yaparken ambalaj veya analiz belgesindeki milyemi esas alın. Ayar sistemindeki teorik 24/24 oranı, her fiziksel ürünün tam 1000 milyem olduğu anlamına gelmez. Nitekim Borsa İstanbul standart işlenmemiş altında en az 995/1000 saflık tanımlar. Araçtaki 995, 999,9 ve teorik has seçenekleri bu yüzden birbirinden ayrıdır.

Gram altın hesaplama formülü: brütten hasa

Saf altın miktarı = brüt gram × milyem ÷ 1000
Metal değeri = saf altın miktarı × has gram fiyatı

Yalnız ayar bilgisiyle teorik hesap yapılıyorsa saflık oranı ayar ÷ 24 alınır. Örneğin 22 ayar gram altın hesaplama için 12 gramın teorik has karşılığı 12 × 22 ÷ 24 = 11 gram olur. 14 ayarda aynı 12 gramın karşılığı 7 gram, 18 ayarda ise 9 gramdır.

Teorik oran ile ölçülmüş milyemi karıştırmayın. Ürünün saflığı 585 olarak belirtilmişse “Gram / bilezik (milyem gir)” seçeneğine 585 yazın; 14/24 teorik oranını kullanmayın. Örneğin 10 gramlık 585 milyem ürün 5,85 gram has altın içerirken, 14/24 hesabı yaklaşık 5,833333 gram verir. Araç saflığı ölçmez; seçtiğiniz oranı uygular.

Çeyrek, yarım ve tam altında ziynet ile sikke farkı

Cumhuriyet altını tek ağırlıktaki bir ürünün adı değildir. Darphane’nin üretim tablosunda ziynet ve altın sikke ayrı gruplardır. Aşağıdaki türlerin tümü 916,6 milyemdir; nominal gramajları farklıdır.

Çeyrek altın hesaplama için önce ziynet mi, sikke mi olduğunu seçin; sonra gram yerine adet girin. Bir adet çeyrek ziynetin saf altın karşılığı 1,754 × 0,9166 = 1,6077164 gram olur. Birlik ziynette bu değer 6,4308656 gram, birlik sikkede 6,6141856 gramdır. Darphane’nin Cumhuriyet altını rehberi Ata Lira adını 7,216 gramlık birlik sikke için kullanır.

Adet seçenekleri yalnız altının kendi nominal ağırlığını hesaba katar. Sonradan eklenmiş kulp, zincir, çerçeve veya taş için ek değer hesaplanmaz. Gramla bilezik girerken de taş ve altın olmayan parçaları ürün ağırlığına dahil etmeyin.

İşçilik ve bozdurma farkı nerede uygulanır?

Metal karşılığı ile kuyumcunun işlem fiyatı aynı olmak zorunda değildir. 14 ayar altın gram fiyatı işçilikli hesaplama yapılırken bilinen işçilik tutarını eklemek, altın bozdurma hesaplama yapılırken bilinen kesintiyi düşmek gerekir. Her kalemin altında bu iki seçenek ayrı bulunur; araç kendiliğinden işçilik oranı veya alış-satış makası belirlemez.

Örneğin saflığı 585 milyem olan 10 gramlık bir bilezik için has gram fiyatını varsayımsal olarak 5.000 ₺ alalım. Metal değeri 29.250 ₺’dir. Gram başına 180 ₺ işçilik girilirse 1.800 ₺ eklenir ve toplam 31.050 ₺ olur. Bozdurma senaryosunda gram başına 40 ₺ kesinti girilirse 400 ₺ düşülür ve sonuç 28.850 ₺ olur. Bunlar canlı altın fiyatları veya uygulanacağı garanti edilen ücretler değildir.

Gram ürünlerde fark brüt gram başına, ziynet ve sikkelerde adet başına girilir. Elinizde yalnız toplam işçilik tutarı varsa gram ürün için toplam tutarı gram ağırlığına bölün. Referans fiyatın içinde zaten aynı işçilik veya kesinti varsa ikinci kez uygulamayın. Eklediğiniz işçiliğin altını bozdururken geri ödeneceğini varsaymayın.

Birden fazla altının toplam TL değeri

Toplu altın hesaplama için her türü ayrı satıra ekleyin. Has gram referansı 5.000 ₺, işçilik ve kesinti sıfır olduğunda aşağıdaki örnek portföy hesaplanır:

Her satırın TL değeri kuruşa yuvarlanır, toplam bu satır tutarlarından oluşur. Saf gram hesabı ara adımlarda kuruş gibi yuvarlanmaz. Sonuç alanı ayrıca brüt ağırlığı ve saf altının troy ons karşılığını gösterir. Farklı ürünlerin gram fiyatlarını doğrudan toplamak yerine, her birinin miktarını ve saflığını ayrı hesaba katmak gerekir.

Ons altın hesaplama: USD/ons fiyatından TL/grama

“Ons ve kur” seçeneğinde saf altının troy ons fiyatını USD olarak, dolar kurunu ise bir doların TL karşılığı olarak girin. NIST değerli metal dönüşüm tablosuna göre 1 troy ons tam 31,1034768 gramdır.

Has gram fiyatı (₺) = ons fiyatı (USD) × USD/TRY ÷ 31,1034768

Örnek olarak 3.000 USD/ons ve 40 ₺/USD girilirse has gram karşılığı yaklaşık 3.858,09 ₺ olur. Bu fiyat, seçilen ürünün saflığına ayrıca uygulanır. Ons yönteminden çıkan tutar doğrudan çeyrek altın satış fiyatı değildir; ürün primi veya bozdurma farkı varsa ilgili kaleme ayrıca girilmelidir. İki fiyatı karşılaştırırken aynı zamana ve aynı alış/satış yönüne ait girdiler kullanın.