500.000 TL vergiye tabi matrahın tamamı %27 ile vergilenmez. 2026 tarifesinde ilk 190.000 TL’ye %15, sonraki 210.000 TL’ye %20, kalan 100.000 TL’ye %27 uygulanır. Toplam vergi 97.500 TL olur; 500.000 × %27 hesabıyla bulunan 135.000 TL, artan oranlı tarifeyi yanlış uygular.
Hesaba brüt geliri değil, matrahı yazın
Gelir vergisi hesaplama aracı, vergilendirmeye esas tutar olan matrahı hazır olarak alır. Gelirinizin hangi kısmının vergilendirileceğini belirlemez. İşletmenizin cirosunu, banka hesabınıza yatan net maaşı veya bir taşınmazın satış bedelini doğrudan matrah yerine kullanmayın.
Ücrette brüt ödeme ile gelir vergisi matrahı farklı olabilir. GİB’in ücretin safi değerine ilişkin açıklamasında sigorta primi ve ilgili diğer indirimlerin matrahın oluşumundaki yeri belirtilir. Bu araç SGK kesintisi, gider indirimi, engellilik indirimi veya kazanca özgü istisnayı kendisi hesaplamaz. Ücret matrahınızı bordrodan, diğer gelirlerdeki matrahı ilgili kayıt ve hesaplardan alın.
Yıllık modda 2026 yılına ait toplam vergiye tabi matrahı girin. Önceki aylara eklenen yeni matrahın tarife etkisini görmek için kümülatif modu seçin. Her iki hesap da aynı gelir yılı ve aynı tarife içinde çalışır.
2026 ücret ve ücret dışı gelir vergisi dilimleri
GİB’in 2026 gelir vergisi tarifesinde oranlar %15, %20, %27, %35 ve %40’tır. Ücret gelirlerinde %27’lik dilim 1.500.000 TL’ye kadar sürerken ücret dışı gelirlerde 1.000.000 TL’de biter. İlk iki eşik ile %40’a geçiş eşiği aynıdır.
| Oran | Ücret matrahının ilgili kısmı | Ücret dışı matrahın ilgili kısmı |
|---|---|---|
| %15 | 190.000 TL’ye kadar | 190.000 TL’ye kadar |
| %20 | 190.000 TL üzeri, 400.000 TL’ye kadar | 190.000 TL üzeri, 400.000 TL’ye kadar |
| %27 | 400.000 TL üzeri, 1.500.000 TL’ye kadar | 400.000 TL üzeri, 1.000.000 TL’ye kadar |
| %35 | 1.500.000 TL üzeri, 5.300.000 TL’ye kadar | 1.000.000 TL üzeri, 5.300.000 TL’ye kadar |
| %40 | 5.300.000 TL üzeri | 5.300.000 TL üzeri |
Gelir vergisi dilimi hesaplama sonucunda gördüğünüz “son oran”, bütün matrahın vergi yüzdesi değildir. 500.000 TL örneğinde son oran %27, ortalama vergi oranı ise 97.500 ÷ 500.000 = %19,5 olur. Dilim sınırını aşmak önceki dilimlerin vergisini geriye dönük yükseltmez.
Ücret ve ücret dışı farkı 1.000.000 TL’nin üzerinde belirginleşir. 2.000.000 TL matrah için ücret tarifesiyle 542.500 TL, ücret dışı tarifeyle 582.500 TL hesaplanır. Aradaki 40.000 TL, 500.000 TL’lik bölümün %27 yerine %35’e tabi olmasından kaynaklanır: 500.000 × (%35 - %27) = 40.000 TL.
Gelir vergisi hesaplama formülü: dilimleri toplayın
Her dilime düşen matrah parçasını o dilimin oranıyla çarpın, çıkan vergileri toplayın. Bir dilime henüz ulaşılmamışsa o satırın matrahı ve vergisi sıfırdır. Sonuç tablosu bu parçaları ayrı gösterir.
| 500.000 TL matrahın dağılımı | Oran | Vergi |
|---|---|---|
| İlk 190.000 TL | %15 | 28.500 TL |
| Sonraki 210.000 TL | %20 | 42.000 TL |
| Kalan 100.000 TL | %27 | 27.000 TL |
| Toplam 500.000 TL | Ortalama %19,5 | 97.500 TL |
Bu örnek için kısa formül 70.500 + (500.000 - 400.000) × 0,27 = 97.500 TL olur. 70.500 TL, ilk iki dilimin toplam vergisidir. Excel gelir vergisi hesaplama formülü hazırlarken de tek bir oran aratmak yerine dilim parçalarını ayrı hücrelerde hesaplayıp toplamayı tercih edebilirsiniz; bu yaklaşım sınır geçişlerini kontrol etmeyi kolaylaştırır.
Kümülatif matraha yeni tutar eklendiğinde
Aylık gelir vergisi hesaplama niyetinde, ayın matrahını yılın başındaymış gibi sıfırdan vergilemek yanıltıcı olabilir. Önceki birikmiş matrahı da hesaba katın. Burada T(M), seçtiğiniz 2026 tarifesine göre M matrahının hesaplanan vergisini göstersin:
Yeni matraha düşen vergi = T(önceki matrah + yeni matrah) - T(önceki matrah)
Önceki kümülatif matrah 180.000 TL, yeni eklenen matrah 50.000 TL ise yeni toplam 230.000 TL olur. Önceki toplamın vergisi 27.000 TL, yeni toplamın vergisi 36.500 TL’dir. Fark 9.500 TL çıkar. Yeni 50.000 TL’nin ilk 10.000 TL’si %15, kalan 40.000 TL’si %20 ile vergilenmiştir.
Formdaki yeni matrah alanına 230.000 TL yazmayın; önceki 180.000 TL’ye eklenecek tutar 50.000 TL’dir. Benzer şekilde önceki matrah alanına 27.000 TL vergi tutarı değil, 180.000 TL matrah girilir. Araç önceki toplamın ve yeni toplamın tarife vergilerini yeniden hesaplar, farkını alır. Kuruşlu tutarlarda satır yuvarlamaları bu kümülatif farkla tutarlı yürütülür.
Tarife vergisi neden bordro kesintisi veya beyanname borcu değildir?
Ücret gelir vergisi hesaplama sonucundan asgari ücret gelir vergisi istisnası otomatik düşülmez. Bu istisna, ücret matrahından rastgele bir asgari ücret tutarı çıkarıp kalanını vergilemekle aynı işlem değildir. GİB’in asgari ücret istisnası açıklaması, istisnaya isabet eden verginin ve kümülatif hesabın ayrı değerlendirilmesini gerektirir. Bu nedenle ekrandaki ücret tarife vergisini doğrudan net maaşınızdan kesilecek tutar saymayın.
Yıllık gelir vergisi hesaplama sonucu da ödeme emri oluşturmaz. Önceden kesilen stopaj, ödenen geçici vergi ve uygulanabilecek mahsuplar nihai borcu değiştirebilir. Ücret ile ücret dışı gelirler aynı beyannamede yer alıyorsa tek bir tarife seçip bütün toplamı bu araca yazmak yeterli olmayabilir; GİB karma gelirlerin birlikte beyanına ayrı hesap açıklaması getirir. Bu araç o karma hesabı ve beyanname verme yükümlülüğünü belirlemez.
Gelir vergisi stopaj hesaplama arıyorsanız işlem türünü de ayırın: ücretteki artan oranlı tarife hesabı, her kira veya serbest meslek ödemesinin tevkifat oranı değildir. Buradaki ücret dışı seçenek, vergiye tabi yıllık matraha uygulanan tarifedir; fatura veya ödeme üzerinden kesilecek stopajı seçmez.
Gelir yılı ile beyan yılını karıştırmayın
Bu hesap 2026’da elde edilen gelirler için belirlenen tarifeyi kullanır. Beyannamenin 2026’da verilmesi, gelirin de 2026’ya ait olduğu anlamına gelmez. Örneğin GİB’in 2026 beyan dönemi duyurusu, 2025 takvim yılı gelirlerini konu alır. Önceki yıl gelirine bu aracın 2026 eşiklerini uygulamayın.
Sık sorulan sorular
Gelir vergisi matrahımı yalnız brüt maaşımdan bulabilir miyim?
Bu araç brütten matrah üretmez. Bordroda vergiye tabi matrahı etkileyen primler, indirimler ve istisna kapsamındaki ödemeler bulunabilir. Matrah hazır değilse önce bordrodaki ilgili satırı veya bu hesap için gereken mali kayıtları belirleyin.
Kümülatif hesapta önceki işveren matrahını eklemeli miyim?
İşveren değişikliği ve birden fazla işverenden ücret alınmasında hangi matrahların birlikte izleneceği ayrıca değerlendirilir. Araç bu kararı vermez; bordronuzda ilgili hesap için esas alınan aynı yıl kümülatif matrahı kullanın.
Negatif matrah veya geçmiş dönem zararı girebilir miyim?
Negatif giriş kabul edilmez. Zarar mahsubunun kapsamı ve koşulları bu aracın dışındadır; mahsuplar sonrasında oluşan, tarifeye tabi negatif olmayan matrahla hesap yapılır. Sıfır matrahın tarife vergisi sıfırdır.
Tarifede son oranım %40 ise sonraki 1.000 TL’nin vergisi ne olur?
Toplam matrahınız zaten 5.300.000 TL’yi aşmışsa, aynı tarife kapsamına eklenen 1.000 TL’nin tarife vergisi 400 TL’dir. Bu, önceki matrahın tamamına %40 uygulanacağı veya istisna ve mahsuplardan sonraki kesin borcun 400 TL artacağı anlamına gelmez.