IBAN Doğrulama

IBAN doğrulama, yazdığınız numaranın yapısını ve matematiksel kontrol basamaklarını denetler. ToolBrio'da “Geçerli” sonucunu görmek, numaranın bu kontrollerden geçtiği anlamına gelir. Hesabın açık olduğunu veya parayı göndermek istediğiniz kişiye ait olduğunu göstermez. Araç Türkiye'nin TR ile başlayan 26 karakterlik IBAN yapısı için çalışır.

Numarayı yapıştırın, sonucu ve altındaki açıklamayı birlikte okuyun

“Türkiye IBAN numarası” alanına yalnız IBAN'ı girin. Başına “IBAN:” yazmayın; ad, soyad veya açıklama eklemeyin. Numarayı bitişik ya da boşluklarla ayrılmış biçimde yapıştırabilirsiniz. Araç boşlukları kaldırır ve küçük harfleri büyütür. Örneğin tr33 0006 1005 1978 6457 8413 26 ile TR330006100519786457841326 aynı denetimden geçer.

Sonuç, alan değiştikçe güncellenir. Biçimi kabul edilen numaranın yanında “Banka kodu” ve dörderli gruplara ayrılmış “IBAN” satırları görünür. Bu gruplama okumayı kolaylaştırır; hesap numarasını değiştirmez.

“Geçersiz” sonucunda banka kodunun yine görünmesi bankanın veya hesabın doğrulandığı anlamına gelmez. Bu satır yalnız girilen metindeki ilgili beş karakteri gösterir.

Türkiye IBAN'ındaki 26 karakter neyi gösterir?

IBAN, Uluslararası Banka Hesap Numarası'nın kısaltmasıdır. SWIFT'in resmî IBAN kayıt belgesindeki Türkiye örneği TR330006100519786457841326 üzerinden bölümler şöyle okunur:

Rezerv alan Türkiye yapısında 0 olmalıdır. Hesap numarası alanı büyük Latin harfleri ve rakamlar içerebilir; “alfanümerik” bu ikisinin birlikte kullanılabilmesini anlatır. Kontrol basamakları ise yalnız iki rakamdır. Türkçe özel harfler hesap alanında kullanılmaz. Bu ayrım, TCMB'nin IBAN yapısı düzenlemesinde açıklanır.

Ekranda “Banka kodu” yazan alanın düzenlemedeki adı ödeme hizmeti sağlayıcısı kodudur. Araç bu kodu bir kurum listesinde aratmaz ve banka adı getirmez. Kodun beş rakam olması, gerçekten bir kuruluşa tahsis edildiğini tek başına kanıtlamaz. Ayrıca IBAN'ın ilk dört karakteri ile son on altı karakteri farklı işler yapar; numaranın başındaki sıfırları silmek bu yapıyı bozabilir.

IBAN kontrol basamağı nedir, neden son iki hane değildir?

IBAN kontrol basamakları, ülke kodundan hemen sonra gelen iki rakamdır. Örnekte bu değer 33'tür; numaranın sonundaki 26 kontrol kodu değildir. Kontrol değeri 02 ile 98 arasındadır; araç 00, 01 ve 99 değerlerini kabul etmez. Bu iki rakam numaranın bütünüyle matematiksel bir ilişki taşır ve yazım hatalarının fark edilmesine yardımcı olur. Hesap sahibini tanımlayan bir şifre, kart güvenlik kodu veya bankaya giriş bilgisi değildir.

Kontrol hanesini değiştirmek yalnız görünümü değiştirmez. Örnek numarada TR33 yerine TR34 yazılırsa uzunluk aynı kalmasına rağmen araç “Geçersiz” sonucunu verir. Benzer şekilde son rakamı 6'dan 7'ye çevirmek de kontrolü bozar. Buna karşılık boşluk eklemek veya tr yazmak, normalleştirmeden sonra numaranın içeriğini değiştirmez.

MOD 97 kontrol algoritması nasıl çalışır?

Numaranın ilk dört karakteri sona taşınır. Harfler A=10, B=11 sırasıyla sayıya çevrilir; T=29 ve R=27 olur. Alan yapısı ve kontrol rakamı aralığı da uygun olmak kaydıyla, elde edilen sayının 97'ye bölümünden kalan 1 olmalıdır. Bu yöntem TCMB düzenlemesinin kontrol basamakları eklerinde açıklanır.

SWIFT örneğinde işlem sırası şöyledir:

1. Başlangıç: TR330006100519786457841326
2. İlk dört karakter sona taşınır: 0006100519786457841326TR33
3. Harfler dönüştürülür: 0006100519786457841326292733
4. 97'ye bölümden kalan 1 çıkar; araç “Geçerli” gösterir.

Son rakamı 7 yaptığınız örnekte kalan 28, kontrol rakamını 34 yaptığınız örnekte kalan 2 olur. İkisi de bu denetimi geçmez. Buradaki numaralar yöntemi göstermek içindir; ödeme alıcısı olarak kullanılmamalıdır.

IBAN doğru görünüyorsa hata neden çıkıyor?

Önce numarayı hesap sahibinin banka uygulamasından yeniden kopyalamasını isteyin. Fotoğraftan veya PDF'den kopyalanan metinde eksik karakter, görünmeyen işaret ya da rakam yerine harf bulunabilir. Araç normal boşlukları temizler; tire, nokta, “IBAN:” etiketi veya sıfır genişlikli bazı görünmez karakterleri temizleyerek numarayı tahmin etmez.

Karakterleri bulunduğu alana göre değerlendirin. Sağlayıcı kodundaki 0 yerine O yazmak biçimi bozar. Hesap numarası alanında ise harf bulunması tek başına hata değildir. Kaynak numarada harf varsa onu varsayımla rakama çevirmeyin. Araç kontrolü başarısız olduğunda hangi karakterin doğru olması gerektiğini bulmaz; rastgele değiştirmek başka bir numaranın denetimden geçmesine yol açabilir.

Yabancı IBAN'lar bu araçta desteklenmez. Başında DE, GB veya başka bir ülke kodu bulunan numara için Türkiye biçim uyarısı almak, o numaranın kendi ülkesinde hatalı olduğunu göstermez. Ülkelerin IBAN uzunluğu ve hesap alanı düzeni farklı olabilir; ilgili ülkeyi destekleyen doğrulama kanalını kullanın.

Biçim kontrolünden sonra alıcıyı nasıl teyit edersiniz?

Türkiye Bankalar Birliği'nin IBAN açıklaması, matematiksel doğrulamanın hesap varlığını veya hesapla kişinin eşleşmesini göstermediğini belirtir. Doğru biçimde yazılmış bir IBAN, beklediğiniz kişiden farklı bir hesaba da ait olabilir.

Ödeme yaparken IBAN'ı alıcıdan güvenilir bir kanalla alın. Bankanızın transfer ekranında gösterilen alıcı bilgilerini, ödeme yapmak istediğiniz kişi veya kuruluşla karşılaştırın. Özellikle daha önce kullandığınız IBAN değiştiyse, değişikliği bildiren mesajın kendisi dışında bildiğiniz bir iletişim kanalından teyit edin.

Bu araç banka sistemlerine bağlanarak hesap sorgulamaz; hesap sahibinin adı, bakiye, hesabın açık veya kapalı olması ve para transferinin başarı durumu hakkında bilgi vermez. Bir transferi başlatmaz, iptal etmez veya paranın geri alınmasını sağlamaz. Sonucu, numarayı yazarken yapılan hataları yakalamaya yarayan bir ön kontrol olarak kullanın.